GELEN IŞIK ÖLÇÜMÜ

Bir sahnenin fotoğrafı çekilirken belli örtücü hızı ve diyafram ayarı ile yapılan pozlama, film üzerindeki her bölgeye eşdeğer etki yapmaz. Örneğin bir ağacın yeşil çayırlar üzerindeki gölgesine rastlayan film alanı 1 birim, ağacın gövdesi ise 2 birim ışık alır. Çayırlar ve ağacın yapraklarının bulunduğu alan 4 birim, filmin diğer noktalarında uzaktaki başka ağaçlar 8 birim, gök mavisi 16 birim, beyaz bulutlar 32 ve 64 birimlik etki alabilir. Bir kare fotoğraf çekmek, film üzerinde bir dizi pozlandırma yapmak demektir. Film üzerinde elde edilen farklı yoğunluk seviyeleri görüntüyü açığa çıkarır. Normalde bir sahnenin ortalamasının “Orta Gri”ye (Siyah Beyazda Zon sistemdeki 5.Zon) karşılık geleceği var sayıldığından, pozometreler bu değere kalibre edilmiştir. Bu nedenle yansıyan ışık ölçümü sadece “ortalaması orta gri gibi olan” normal sahnelerde doğru sonuç verir. Normalden koyu ve açık konuların çekiminde, ölçülen değer düzeltilerek kullanılmalıdır. Oysa gelen ışık ölçümü sahneyi aydınlatan ışık kaynağının ölçümü olduğu için, konunun açık ya da koyu olduğundan etkilenmeksizin, yansıyan ışık ölçümünün orta griden verdiği değerin aynısını verir ve bu nedenle de tarafsızdır. Bu ölçüm metodu kullanıldığında sadece insan gözünün algılamasını kolaylaştırmak için fizyolojik bir düzeltme yapılır. Buna bağlı olarak, koyu konular için (+)1/2 stop fazla poz, açık konular için (–)1/2 stop az poz verilmesi doğru olur. Oysa yansıyan ışık ölçümü yoluyla elde edilen değerler biraz sonra anlatacağımız gibi, sahnenin açık ya da koyuluğuna bağlı olarak (+)1, (+)2, (+)3 ya da (-)1, (-)2, (-)3 stop düzeltmelere gereksinim duyar. Görülmektedir ki genel bir ölçüm söz konusu olduğunda gelen ışık ölçümü daha güvenilir bir yoldur. Gelen ışık ölçümü konudan ışık kaynağına doğru yapılır. Genellikle stüdyo, reklam fotoğrafçılığında kullanılır. Konuların koyuluk farklılıklarının incelenmesi söz konusu olduğunda ise yansıyan ışık ölçümü gerekmektedir. Bu nedenle bizler gibi bir SLR fotoğraf makinesine sahip fotoğraf çekenler genellikle yansıyan ışık ölçümü sistemini kullanır.

Gelen ışık ölçümü sadece sahneyi aydınlatan ışık seviyesini gösterdiği için, ışık-gölge farkları hakkında fikir vermez. Oysa bir negatifin kalitesi sadece yoğunluğuna değil aynı zamanda kontrastına da bağlıdır. Gerek gün ışığı, gerekse yapay ışık söz konusu olduğunda ışığın karakterine (direkt, süzülmüş, yansımış) bağlı olarak konu kontrastı değişiklikler gösterir. Direkt ışık kaynakları sert gölgeler verirken, difüz olmuş ışık yumuşak gölgeler yaratır. Işık-gölge alanlarında ortaya çıkacak bu aydınlanma farkları nedeniyle, gelen ışık ölçümü yapılırken hem gölgedeki konular üzerindeki aydınlanmanın hem de ışıklı alanlardaki aydınlanmanın ölçülmesi ve ortalamasının alınması uygun bir yol olacaktır. Elbette fotoğrafçının ışık ya da gölge tercihli pozlandırma yapması da mümkündür. Bu durumda tercih edilen alandan yapılan gelen ışık ölçümü, elde edilmek istenen etkiye bağlı olarak aynen ya da yorumlanarak uygulanır.